Twarda woda może osadzać na włosach wapń i magnez, przez co pasma stają się suche, matowe, szorstkie oraz trudniejsze do rozczesania. Problem można ograniczyć filtrem prysznicowym, szamponem chelatującym i kwaśną płukanką. Sprawdź, jak rozpoznać twardą wodę oraz jak dopasować pielęgnację do jej działania.
Czym jest twarda woda?
Twarda woda zawiera dużo rozpuszczonych soli wapnia i magnezu. Ich obecność wynika z kontaktu wody z glebą oraz skałami zawierającymi wapienie i magnezyty. Dwutlenek węgla ułatwia przechodzenie nierozpuszczalnych minerałów do wody w postaci wodorowęglanów.
W Polsce twardość określa się między innymi w jednostce mg CaCO3/l. Woda przeznaczona do spożycia może mieć od 60 do 500 mg CaCO3/l, natomiast zakres 350–500 mg CaCO3/l oznacza wodę twardą. Powyżej 500 mg CaCO3/l mówimy o wodzie bardzo twardej. Stosuje się także stopnie niemieckie, czyli °dH. Wartość około 20–30 °dH lub wyższa wskazuje na dużą twardość.
Osad w czajniku, białe smugi na kabinie prysznicowej i słabe pienienie się mydła często wskazują na wysoką zawartość minerałów w wodzie.
Jednym z istotnych związków jest wodorowęglan wapnia. Podczas podgrzewania może on przekształcać się w osad, który tworzy kamień kotłowy. Twardość węglanowa częściowo zanika po gotowaniu, ale siarczany, chlorki i azotany wapnia oraz magnezu pozostają w wodzie także po podgrzaniu.
Jak twarda woda wpływa na włosy?
Minerały nie znikają całkowicie podczas mycia. Część z nich pozostaje na powierzchni włosa i tworzy cienką warstwę osadu. Z czasem pasma tracą gładkość, a ich łuski nie układają się równomiernie.
Włosy po kontakcie z taką wodą mogą stać się sztywne, suche i szorstkie. Częściej się plączą, puszą oraz łamią podczas szczotkowania. Zmniejsza się także ich naturalny połysk, ponieważ osad ogranicza odbijanie światła.
Nie bez znaczenia pozostaje działanie kosmetyków. Szampon gorzej się pieni i trudniej wypłukuje, dlatego możesz nakładać go więcej. Pozostałości produktu wraz z minerałami obciążają pasma oraz skórę głowy. Pojawia się wtedy nieprzyjemne uczucie niedomycia, swędzenie albo naprzemienne przesuszenie i przetłuszczanie.
Czy każdy problem z wypadaniem włosów wynika z twardej wody? Nie. Wysoka mineralizacja może podrażniać skórę głowy, ale nasilone lub nagłe wypadanie wymaga oceny innych przyczyn, między innymi niedoborów, chorób skóry i zaburzeń hormonalnych.
Osad mineralny na włosach
Najłatwiej zauważyć go po kilku tygodniach regularnego mycia. Włosy są wtedy tępe w dotyku, trudniej przyjmują odżywkę i szybciej tracą świeżość. Pasma rozjaśniane lub wysokoporowate zwykle reagują wyraźniej, ponieważ ich łuski są bardziej odsłonięte.
Co twarda woda robi ze skórą głowy i twarzy?
Wysokie stężenie wapnia i magnezu może naruszać płaszcz hydrolipidowy, czyli naturalną warstwę ochronną skóry. Po myciu pojawia się ściągnięcie, szorstkość i łuszczenie. Skóra traci też część zdolności do zatrzymywania wilgoci.
Dotyczy to szczególnie cery suchej, naczyniowej oraz skłonnej do podrażnień. Zaczerwienienie i swędzenie mogą nasilać się po długiej kąpieli w gorącej wodzie. U osób z trądzikiem przesuszenie naskórka bywa sygnałem do zwiększenia produkcji sebum, co może sprzyjać powstawaniu zaskórników.
Mydła i żele myjące słabiej działają w twardej wodzie. Ich składniki łączą się z jonami wapnia, tworząc osad, który pozostaje na skórze. W efekcie kosmetyk nie oczyszcza tak, jak powinien, a jego nadmiar może dodatkowo obciążać pory.
Jak pielęgnować włosy myte w twardej wodzie?
Pielęgnację dobrze zacząć od usunięcia osadu, a dopiero później sięgać po maskę lub odżywkę. W tym celu stosuje się szampon chelatujący. Zawiera on substancje wiążące jony metali, między innymi Disodium EDTA albo Tetrasodium EDTA.
Takiego produktu nie trzeba używać przy każdym myciu. Zwykle wystarcza zastosowanie raz na kilka lub kilkanaście myć, zależnie od twardości wody i wyglądu włosów. Po oczyszczaniu nałóż odżywkę emolientową lub humektantową, ponieważ samo usunięcie osadu może pozostawić pasma bardziej podatne na przesuszenie.
Podczas codziennego mycia pomocne są też proste zasady:
- spłukuj szampon dłużej, używając letniej, nie gorącej wody,
- nakładaj kosmetyk głównie na skórę głowy, a pianę przeciągaj na długość,
- rozczesuj włosy dopiero po zastosowaniu odżywki,
- ograniczaj wysoką temperaturę suszarki i prostownicy,
- obserwuj, czy po myciu pojawia się osad, szorstkość lub swędzenie.
Płukanka z octu jabłkowego
Kwaśna płukanka może wygładzić powierzchnię włosa i poprawić jego połysk. Przygotuj roztwór z 1 litra wody oraz 1–2 łyżek octu jabłkowego. Użyj go na końcu mycia, a następnie delikatnie odciśnij włosy ręcznikiem.
Ocet nie usuwa przyczyny wysokiej twardości wody. Zbyt mocny roztwór może podrażnić skórę głowy, dlatego nie zwiększaj samodzielnie ilości składnika. Przy pieczeniu lub nasilonym swędzeniu przerwij stosowanie.
Woda demineralizowana i deszczówka
Woda demineralizowana zawiera bardzo mało soli mineralnych, więc może służyć do końcowego płukania włosów. Podobnie działa deszczówka, która zwykle jest miękka. Należy jednak używać jej wyłącznie po zebraniu w czystym pojemniku i przechowywaniu z dala od zanieczyszczeń.
Mycie chłodniejszą wodą ogranicza rozchylanie łusek, ale nie usuwa wapnia z włókna. Woda gazowana bywa polecana na puszące się włosy, jednak nie ma wystarczających dowodów, że przynosi stałą poprawę.
Jak ograniczyć twardość wody w domu?
Najbardziej bezpośrednim rozwiązaniem jest filtr montowany przy baterii prysznicowej albo wannowej. Warto sprawdzić jego przeznaczenie, wydajność i częstotliwość wymiany wkładu. Mały filtr punktowy działa tylko w miejscu montażu, więc nie zmienia parametrów wody w całym mieszkaniu.
Przy wysokiej twardości w całym domu stosuje się zmiękczacz montowany na głównym przyłączu. Złoże jonowymienne zatrzymuje jony wapnia i magnezu, a w ich miejsce oddaje jony sodu. Regeneracja odbywa się cyklicznie przy użyciu soli tabletkowanej i wody odprowadzanej do kanalizacji.
Przed wyborem urządzenia sprawdź wynik badania wody. Przy własnym ujęciu trzeba ocenić także żelazo, mangan, sód, chlorki i azotany, ponieważ sama informacja o twardości nie wystarcza do ustalenia sposobu uzdatniania.
Miękka woda ogranicza osadzanie minerałów na włosach, skórze, armaturze i elementach podgrzewaczy. Nie zastępuje jednak delikatnego szamponu ani właściwego nawilżania. Gdy swędzenie, łuszczenie lub zmiany skórne utrzymują się mimo zmiany pielęgnacji, potrzebna jest konsultacja dermatologiczna.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co to jest twarda woda i skąd się bierze?
Twarda woda to woda z dużą zawartością rozpuszczonych soli wapnia i magnezu, które przedostają się do niej w kontakcie z glebą i skałami zawierającymi wapienie i magnezyty.
Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z twardą wodą w domu?
O objawach świadczą biały osad w czajniku, smugi na kabinie prysznicowej oraz słabe pienienie się mydła.
W jaki sposób twarda woda wpływa na kondycję włosów?
Minerały osadzają się na włosach, przez co stają się suche, szorstkie, matowe i trudniejsze do rozczesania.
Czy twarda woda może szkodzić skórze głowy i twarzy?
Tak — wysoka zawartość wapnia i magnezu może naruszyć płaszcz hydrolipidowy, powodując ściągnięcie, łuszczenie i większą suchość skóry.
Jakie produkty pomogą usunąć osad mineralny z włosów?
Do oczyszczania stosuje się szampony chelatujące zawierające związki wiążące jony metali, np. Disodium EDTA lub Tetrasodium EDTA.
Jak często używać szamponu chelatującego przy twardej wodzie?
Nie trzeba go używać codziennie; zazwyczaj wystarcza sięgnięcie po niego raz na kilka lub kilkanaście myć, zależnie od twardości wody i stanu włosów.
Czy płukanka z octu jabłkowego pomoże przy twardej wodzie?
Tak — kwaśna płukanka (1–2 łyżki octu na litr wody) wygładza włosy i poprawia połysk, ale nie eliminuje przyczyny twardości i może podrażnić skórę przy zbyt silnym stężeniu.
Jak ograniczyć twardość wody w domu?
Można zainstalować filtr przy baterii prysznicowej lub zmiękczacz na głównym przyłączu; zmiękczacz usuwa jony wapnia i magnezu za pomocą złoża jonowymiennego.
