Szampon chelatujący to specjalistyczny kosmetyk, który wiąże i usuwa z włosów jony metali oraz osady mineralne z twardej wody. Nie działa wyłącznie jak mocny środek myjący – dzięki substancjom chelatującym, takim jak EDTA, pomaga usunąć także niewidoczne warstwy wapnia, magnezu, żelaza czy chloru.
Jak działa szampon chelatujący?
Twarda woda zawiera między innymi wapń, magnez i żelazo. Podczas kolejnych myć część tych minerałów może pozostawać na powierzchni włosów, tworząc cienki osad. Pasma stają się wtedy matowe, szorstkie, mniej podatne na układanie i mogą gorzej przyjmować składniki odżywcze. Taki mikrofilm utrudnia także równomierne przeprowadzenie koloryzacji lub innych zabiegów chemicznych.
Zwykły szampon usuwa przede wszystkim sebum, pot, kurz i pozostałości kosmetyków. Detergenty nie zawsze potrafią jednak rozbić i wypłukać związki mineralne. Szampon chelatujący działa inaczej. Zawarte w nim sekwestranty, czyli substancje wiążące jony metali, tworzą z nimi stabilne kompleksy.
Jednym z najczęściej stosowanych składników tego typu jest EDTA, na przykład Disodium EDTA. Cząsteczka EDTA otacza jon metalu i wiąże go w formę, którą łatwiej usunąć podczas spłukiwania. W ten sposób minerały zostają odłączone od powierzchni włosa, a część osadów znajdujących się głębiej w jego strukturze może zostać wypłukana.
Po chelatowaniu włosy często odzyskują lekkość, połysk i bardziej przewidywalną reakcję na odżywki. Nie oznacza to jednak, że kosmetyk naprawia uszkodzenia. Usuwa warstwę, która może zakłócać pielęgnację, dlatego po myciu pasma zwykle wymagają dostarczenia emolientów i substancji nawilżających.
Szampon chelatujący a oczyszczający – czym się różnią?
Szampon chelatujący i tak zwany rypacz mogą działać intensywnie, ale nie mają tego samego zadania. Rypacz koncentruje się na usuwaniu tłuszczu oraz pozostałości stylizacji, natomiast chelator jest przeznaczony przede wszystkim do wiązania minerałów i metali.
| Cecha | Szampon chelatujący | Szampon oczyszczający |
|---|---|---|
| Główny cel mycia | Usuwanie jonów metali i osadów mineralnych | Usuwanie sebum, kurzu i produktów stylizacyjnych |
| Składniki funkcyjne | Sekwestranty, na przykład EDTA | Detergenty o silniejszym działaniu myjącym |
| Kiedy może być potrzebny? | Przy twardej wodzie, kontakcie z chlorem i przed zabiegiem chemicznym | Przy nadbudowie kosmetyków i szybkim przetłuszczaniu włosów |
| Częstotliwość | Okazjonalnie, zależnie od potrzeb włosów i zaleceń producenta | Także okresowo, gdy wymaga tego stan skóry głowy lub włosów |
Kiedy warto stosować szampon chelatujący?
Największy sens ma wtedy, gdy na włosach prawdopodobnie nagromadziły się minerały albo gdy trzeba przygotować je do zabiegu. Wskazaniem mogą być między innymi:
- Twarda woda w miejscu zamieszkania, szczególnie gdy włosy są matowe, szorstkie i trudne do domycia.
- Regularne pływanie w basenie i kontakt z chlorowaną wodą.
- Przygotowanie do koloryzacji, rozjaśniania, keratynowego prostowania lub innego zabiegu chemicznego.
- Częste stosowanie pianek, lakierów, suchych szamponów i innych produktów stylizacyjnych, gdy zwykłe mycie nie przywraca włosom lekkości.
Przed koloryzacją usunięcie metali może ograniczyć ryzyko nieprzewidywalnej reakcji między osadem a preparatem. Ma to szczególne znaczenie przy rozjaśnianiu włosów. W przypadku keratynowego prostowania lub innych zabiegów preparat może rozprowadzać się bardziej równomiernie na oczyszczonej powierzchni.
Nie należy jednak traktować chelatowania jako obowiązkowego elementu każdej rutyny. Jeśli włosy nie mają kontaktu z twardą wodą, nie są obciążone osadem i dobrze reagują na zwykłe mycie, częste stosowanie takiego kosmetyku może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Jak bezpiecznie używać szamponu chelatującego?
Dokładny sposób użycia zależy od receptury, dlatego pierwszeństwo mają instrukcje na opakowaniu. Typowa procedura wygląda następująco:
- Zmocz dokładnie włosy i skórę głowy, a następnie nanieś niewielką ilość szamponu.
- Rozprowadź kosmetyk i spień go, koncentrując się na długościach oraz miejscach, na których może gromadzić się osad.
- Pozostaw pianę na włosach przez około 3–5 minut, jeśli producent dopuszcza taki czas kontaktu.
- Spłucz włosy bardzo dokładnie, a następnie zastosuj odżywkę lub maskę nawilżającą.
Najczęstszy błąd polega na używaniu szamponu chelatującego przy każdym myciu. Silne oczyszczanie może zwiększać szorstkość, odbierać włosom miękkość i przesuszać zarówno pasma, jak i skórę głowy. Szczególnej ostrożności wymagają włosy rozjaśniane, kruche i mocno zniszczone.
Po chelatowaniu zastosuj kosmetyk nawilżający, a jeśli włosy są szorstkie, także odżywkę zawierającą składniki wygładzające. Nie nakładaj automatycznie kolejnej silnie oczyszczającej formuły. Częstotliwość stosowania dobierz do jakości wody, liczby zabiegów chemicznych i reakcji włosów. Przy zabiegu wykonywanym w salonie o potrzebie chelatowania powinien zdecydować fryzjer po ocenie kondycji pasm.
Szampon chelatujący jest produktem specjalistycznym, a nie kosmetykiem do codziennego mycia. Stosowany okazjonalnie pomaga usunąć osady, których nie rozpuszcza zwykły szampon. Najlepszy efekt daje wtedy, gdy po oczyszczaniu włosy otrzymują łagodną pielęgnację nawilżającą, a ich reakcja jest obserwowana przy kolejnych zastosowaniach.
